Mưa...sân trường!

Trò không sợ điểm kém nhưng thầy sợ

TT - Nghe đâu đó người ta lên án, phê phán ngành giáo dục, giáo viên chúng tôi cũng chột dạ, cảm thấy có lỗi. Nhưng chính bản thân chúng tôi như những người mắc trong đám kẹt xe, cứ phải lầm lũi mệt nhọc mà tiến, không cách nào thoát ra được.

Cứ cuối mỗi năm học, tổng kết điểm, báo cáo các loại số liệu, xét danh hiệu thi đua, chúng tôi đều cảm thấy mệt mỏi, thậm chí gần như đuối sức vì phải chạy theo những thành tích ảo - được thổi phồng thành những số liệu và tỉ lệ rất đẹp nhưng không biết để làm gì.

Cuối năm, rất nhiều giáo viên khóc dở mếu dở vì không được xét hoàn thành nhiệm vụ năm học. Chẳng phải vì dạy dở, vì vi phạm đạo đức nhà giáo, vì bỏ giờ trễ tiết... mà chỉ vì không đạt chỉ tiêu đặt ra. Thấp hơn 85% học sinh đạt điểm trung bình trở lên thì không được xét hoàn thành nhiệm vụ năm học. Không quá 90% học sinh đạt điểm trung bình trở lên thì không được xét lao động tiên tiến. Bất kể môn học nào và bất kể tình hình học sinh như thế nào, giáo viên bắt buộc phải đạt chỉ tiêu trên nếu không muốn bị mất danh hiệu thi đua.

Lẽ tất yếu, ai ai cũng cố đạt cho được cái chỉ tiêu cao ngất ngưởng đó (đương nhiên không phải do sự hấp dẫn của khoản tiền thưởng cuối năm 100.000 đồng dành cho lao động tiên tiến và 70.000 đồng dành cho hoàn thành nhiệm vụ) bởi chẳng ai muốn trong hồ sơ lý lịch của mình lại có những năm “không hoàn thành nhiệm vụ” (và việc nâng lương dĩ nhiên cũng vì thế mà chậm lại).

Thật ra đạt được chỉ tiêu như vậy hoàn toàn không hề khó chút nào. Bài kiểm tra nếu không quá 50% học sinh trên điểm trung bình thì giáo viên phải cho kiểm tra lại lần 2, lần 3... (cho đến khi nào đạt được tỉ lệ đó thì thôi). Đối với những bài thi học kỳ không thể cho kiểm tra lại thì giáo viên phải đưa đề cương ôn tập sát với đề thi trước. Nên có nghịch lý trớ trêu là mỗi lần có bài kiểm tra thì người sợ bị điểm kém không phải học sinh mà là giáo viên!

(Buồn thay tình hình này xuất hiện ở cả cấp tiểu học. Hôm nghe kết quả thi học kỳ của con trai đang học lớp 1: có 45/47 em đạt học sinh giỏi, tôi buột miệng khen các con giỏi ghê. Con trai tôi “bật mí”: bài thi đã được cô cho làm trước nhiều lần rồi, đến khi thi chỉ việc chép lại thôi!).

Học sinh đi học không sợ điểm kém, không sợ lưu ban nên rất khó bảo và ngang ngược. Có nhiều người không giữ được bình tĩnh nên đã có những hành vi thiếu kiềm chế bị quay clip tung lên mạng. Dư luận xã hội lại được dịp phê phán chê bai giáo viên đủ cả. Nhưng ít ai biết được rằng phần lớn chúng tôi đều phải kiềm chế hết mức, mỗi ngày đi dạy về đều rất mệt mỏi và bức bối. Trớ trêu thay, giáo viên đi dạy phải sợ học trò!

Đối với giáo viên dạy các môn thi tốt nghiệp tình hình còn căng thẳng hơn. Vì sau mỗi kỳ thi tốt nghiệp sẽ có bảng thống kê tỉ lệ đậu rớt theo từng bộ môn, từng giáo viên giảng dạy. (Bất luận tình hình đầu vào như thế nào, cho dù điểm tuyển sinh của trường này chỉ bằng 1/3 của trường kia thì tỉ lệ tốt nghiệp cũng phải được so sánh ngang bằng nhau). Giáo viên cũng theo tỉ lệ đó mà được đánh giá nên ai nấy đều cực kỳ căng thẳng. Chúng tôi đều phải “dạy dỗ” theo đúng nghĩa - dỗ dành học sinh học được chữ nào mừng chữ ấy!

Chúng tôi thường ao ước “bao giờ cho đến ngày xưa”, khi học sinh đi học đều phải lo lắng bài vở của mình, sợ bị điểm kém, sợ bị thầy cô phê bình, sợ thi rớt. Còn giáo viên sẽ được thoải mái dạy dỗ và đánh giá học sinh một cách khách quan, không bị áp lực của những chỉ tiêu “trên trời” kia nữa.

ANH MINH

Có nên vào lớp chọn?

Chuẩn bị vào lớp 1, cháu nhà tôi vừa từ trường về mếu máo: "Bố ơi, cái Hoa được vào lớp chọn. Nó nói, mẹ nó phải đến nhờ cô Hiệu trưởng". Đương nhiên lớp chọn là lớp mà các cô giáo đã chọn trước học sinh dựa vào nhiều tiêu chí, trong đó phải có tiêu chí là bố mẹ chúng thế nào, có địa vị xã hội không, có vị thế không... Học sinh vào lớp chọn cũng có vẻ khác hơn những bạn ở lớp không chọn mà biểu hiện của lớp chọn là học sinh có vẻ học tốt hơn nhưng kênh kiệu hơn. Gần nhà tôi cũng có một cháu không vào lớp chọn, bởi gia đình cháu mới chuyển từ tỉnh xa về, chưa nhập được hộ khẩu nên cháu phải vào lớp toàn con em mà bố mẹ chỉ làm buôn bán lặt vặt, đạp xích lô, xe ôm, thợ mộc... Vô tình lớp chọn tạo ra 2 loại học sinh: Một loại con nhà gia giáo, giàu có và một loại lép vế vì vị thế xã hội, vì tiền bạc. Nghe chừng các cô giáo cũng có vẻ ưu ái hơn cho lớp chọn. Gia đình tôi cũng chỉ thường thường bậc trung, nếu cố thì cũng có thể cho con mình vào lớp chọn, nhưng suy nghĩ kỹ tôi cứ để cháu ở lớp thường. Tôi giải thích: Lớp nào thì lớp cũng phải học tốt, con học tốt thì cô giáo vẫn đánh giá tốt. Hôm họp phụ huynh tôi thấy đa phần phụ huynh trong lớp đều có vẻ nghèo. Tôi thì cho rằng điều đó chẳng nói lên cái gì cả. Chưa chắc con cái mình vào lớp chọn đã tốt. Sống và học tập cùng các bạn có hoàn cảnh kinh tế khó khăn khiến con mình học được nhiều điều hơn từ cuộc sống. Con lớp chọn thì bố mẹ đưa rước bằng xe đến tận cổng trường, con lớp không chọn thì các em cứ tự cuốc bộ đến trường. Chưa chắc các em lớp chọn đã học giỏi hơn các em lớp không chọn, nhưng có một điều tôi thấy khá rõ là các em lớp không chọn chăm chỉ học hành hơn. Có lẽ các em ý thức được vị trí và gia cảnh của mình nên cố gắng hơn. Không phải nói vậy có nghĩa lớp chọn chẳng có gì hay, nhưng nếu phải chọn lựa, thì không nhất thiết phải bằng cách này hay cách khác, cho con vào bằng được lớp chọn. Một năm qua, cháu nhà tôi học lớp không chọn nhưng học vẫn rất tốt, lại chăm chỉ, ngoan ngoãn. Còn cháu Hoa gần nhà, vào lớp chọn, tôi không nói là cháu hư nhưng cháu đã bắt đầu học đòi cách sống của kẻ có tiền, có địa vị xã hội (mà cái gọi là lớp chọn dễ tạo ra tâm lý đó). Cháu cũng ăn mặc khá diện, vênh mặt khi nói chuyện với các bạn khác, hay bĩu môi khinh sự nghèo khổ... Đi học không những học kiến thức mà còn phải học nhân cách. Tôi nghĩ, bỏ đi cái gọi là lớp chọn có khi lại dạy dỗ học sinh tốt hơn. Nguyễn

Việt Báo (Theo_DanTri)

Khổ với lớp chọn

Thanh Niên

Mặc dù quy định xóa bỏ trường chuyên, lớp chọn ở các cấp học được ban hành từ nhiều năm qua, nhưng lớp chọn vẫn tồn tại gần như công khai.

Căng thẳng ngay từ lớp 1

Nghị quyết T.Ư 2 khóa VIII (1996) nêu rõ: không tổ chức lớp chọn ở các cấp học; không tổ chức trường chuyên ở tiểu học và THCS, trừ các trường năng khiếu về nghệ thuật và thể thao. Thế nhưng theo ghi nhận của PV Thanh Niên, hầu hết các trường từ tiểu học đến THCS ở Hà Nội hoặc công khai hoặc “âm thầm” tồn tại loại hình lớp chọn bất chấp quy định cấm.

Tan học, nhiều HS phải tiếp tục đến lớp học thêm để có nhiều khả năng vào được lớp chọn - Ảnh: Ngọc Thắng

Đối với các trường tiểu học thì mỗi trường có ít nhất 1-2 lớp chọn, vừa để dành cho học sinh (HS) giỏi, vừa cho con em của những mối quan hệ “ngoại giao”; còn ở các trường trung học thì lớp chọn được phân chia theo các môn học, như: lớp chọn toán, văn, Anh... Một phụ huynh có con học tại trường Tiểu học Hoàng Liệt (Q.Hoàng Mai) cho biết: “Cả nhà tôi quay cuồng vì phải cho con vào lớp chọn bằng mọi giá. Khi xin vào trường cũng phải tốn kém khá nhiều để con được vào “lớp ngoại giao” tốt nhất của khối lớp 1. Hết lớp 1 thì nhà trường tổ chức ôn tập và thi tuyển vào lớp chọn của khối lớp 2. Nội dung ôn tập của kỳ thi này rất khó, hầu hết kiến thức đều mang tính chất đánh đố HS, chủ yếu là của chương trình lớp 2”.

Bộ GD-ĐT không xử phạt xuể

Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lê Tiến Thành - Vụ trưởng Vụ Giáo dục tiểu học (Bộ GD-ĐT), khẳng định: “Việc tổ chức các lớp chọn trong trường tiểu học và THCS như hiện nay là trái với quy định. Bộ GD-ĐT cũng không thừa nhận bất cứ sự tồn tại của lớp chọn nào trong tất cả các cấp học, cũng như không quy định hoặc cho phép thi cử để xếp lớp chọn”.

Ông Thành giải thích: “Việc đưa ra yêu cầu xóa bỏ hệ thống lớp chọn ở các cấp học là đã dựa trên căn cứ khoa học, tình hình thực tiễn, tránh xảy ra tình trạng HS phải học quá nặng, học lệch, học để thi giành các giải thưởng nọ kia mà không được phát triển toàn diện”. Tuy nhiên, ông Thành cũng thẳng thắn nhận xét: “Không xử phạt xuể việc vi phạm. Trách nhiệm chính vẫn thuộc về địa phương: Tại sao vẫn cho phép tồn tại các lớp chọn như vậy mà không xử lý?”.

Trường Tiểu học Dịch Vọng A (Q.Cầu Giấy) cũng là nơi có áp lực học hành rất lớn, nhất là ở những lớp chọn. Một phụ huynh có con học tại trường này chia sẻ: “Để con học mấy lớp chọn của trường là phải chấp nhận mang tiếng "hành con", bởi sáng cho con đi học ở trường, chiều đón về nhà cô học tiếp, tối đến đón con về nhà lại tiếp tục học đến 11 giờ đêm mà có khi còn chưa làm hết bài”. Một phụ huynh khác thì ngán ngẩm: “Con vào lớp chọn, cả hai mẹ con đều rất mệt mỏi. Mới là những năm đầu của bậc tiểu học vậy mà lịch học cũng như khối lượng bài vở cứ như đang ôn thi chuyển cấp vậy. Một tuần học 6 ngày vậy mà ngày chủ nhật cô giáo vẫn muốn con học thêm ở nhà cô”.

Điều này cũng có nghĩa nếu chỉ dạy và học theo đúng nội dung chương trình do Bộ GD-ĐT ban hành thì chắc chắn HS không thể vào được các lớp chọn.

Lớp... ngoại giao

Có một thực tế là ở các trường càng danh tiếng thì việc chạy đua, thi tuyển vào lớp chọn càng căng thẳng.

Trường THCS Trưng Vương (Q.Hoàn Kiếm) có ít nhất 4-5 lớp chọn ở mỗi khối. Một phụ huynh có con học lớp chuyên toán của trường này cho biết: “Học lớp chuyên toán là vất vả nhất, ngoài học nâng cao, HS còn phải thường xuyên làm các chuyên đề toán y như những lớp chuyên toán của trường chuyên vậy”. Các trường THCS Đống Đa, Giảng Võ, Nguyễn Trường Tộ... cũng có những lớp chọn tương tự. Sau khi được nhận vào trường, tất cả HS sẽ phải thi 3 môn: toán, văn, Anh để nhà trường xếp lớp. Khoảng tháng 6, các trường mở lớp ôn thi, học trong khoảng 2 tuần với mục đích là để HS “làm quen” với môi trường học tập mới. Đề thi rất khó nên hầu hết các bậc phụ huynh nếu đã nhắm cho con vào lớp chọn thì không thể trông chờ vào mấy tuần ôn tập trước khi thi này mà phải lo luyện thi từ mấy năm trước khi chuyển cấp.

Vào được lớp chọn rồi vẫn chưa hết lo bởi cứ trước khi kết thúc năm học, các trường lại tiếp tục tổ chức thi để xếp lớp. HS lớp chọn nếu không đạt yêu cầu của kỳ thi này thì sẽ phải ra lớp thường để học. Ngược lại, những HS của lớp thường nếu có kết quả thi tốt lại được tuyển vào lớp chọn. Cứ như vậy, các kỳ thi đã đẩy phụ huynh vào trạng thái phải lo cho con học thêm, học nâng cao... để được học lớp chọn.

Dù mệt mỏi, khổ sở với cuộc đua vào lớp chọn nhưng nhiều phụ huynh vẫn quyết tâm tìm một chỗ cho con mình. Lý do rất đơn giản vì trong các lớp chọn, nhà trường thường bố trí những giáo viên có năng lực, kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy. Điều trớ trêu hơn là ở nhiều trường không chỉ có lớp chọn dành cho HS giỏi thực sự mà còn tồn tại cả lớp chọn dành cho con em của các mối quan hệ ngoại giao với những tên gọi như: lớp chọn 1, chọn 2 hoặc chọn A, chọn B...

“Con thi sư phạm, mẹ đòi chết”

Từ nhỏ đã thích làm giáo viên, kỳ thi sắp tới, Vinh tính thi vào trường Sư phạm để thực hiện ước mơ thì nghe mẹ tuyên bố: “Mày đòi làm thầy giáo, mẹ chết cho mày xem”.

Đó là chia sẻ của Vinh, HS lớp 12 một trường THPT ở Q.4 (TPHCM) trong một buổi tham gia tư vấn tuyển sinh tại trường. Cậu học trò này cho hay, hồi nhỏ khi biết cậu thích làm thầy giáo, bố mẹ rất ủng hộ nhưng từ khi cậu lên cấp 3, họ thay đổi và thích con trai phải thi vào kinh tế, ngân hàng.

Từ đầu năm học cuối cấp, giữa Vinh và gia đình thêm căng thẳng việc con trai chọn nghề. Bố mẹ Vinh phân tích, nghề giáo bây giờ khổ, thu nhập thì thấp mà cũng chẳng còn được trọng vọng như trước. Đặc biệt là mẹ Vinh, bà thường xuyên cập nhật các hạn chế, tiêu cực trong ngành giáo dục như việc bạo hành học sinh, giáo viên bị lên án, thị cử, phong bì, chuyện thưởng Tết… về “đe” con. Mới đây nhất, khi ngày nộp hồ sơ đang đến gần, mẹ Vinh còn… dọa: “Mày làm thầy giáo, mẹ chết cho mày xem”.

“Em thích Sư phạm nhưng với áp lực từ gia đình thế này có lẽ em sẽ chọn một ngành khác”, Vinh cho hay.

T. Nhung (trường THPT Hàn Thuyên, TPHCM) thích dạy trẻ nhưng bị bố mẹ phản đối. “Nếu em thi Sư phạm thì tự kiếm tiền ăn học, bố mẹ không nuôi một đồng”, Nhung nói.

Rất quấn trẻ con, T.Nhung, HS trường THPT Hàn Thuyên (Q. Phú Nhuận) chỉ có một ước mơ duy nhất là trở thành giáo viên dạy trẻ. Tuy nhiên, gia đình Nhung lại hướng theo cho cô vào ngành Y vì có người quen. Bố mẹ Nhung suốt ngày chê nghề giáo, nhất là giáo viên mầm non. Nào là công việc cực, không may là “ăn đòn” với phụ huynh của trẻ ngay, rồi việc không có thời gian dành cho gia đình, bản thân.

Hôm Tết, Nhung nói lại mong muốn của mình thì cả gia đình cùng phản đối: “Làm giáo viên bây giờ chẳng những bị người ta chửi mà còn ế chồng như chơi. Thích gì không thích thời này còn thích làm nghề gõ đầu trẻ”. Cùng với đó, Nhung nhận được “sắc lệnh”: thi Sư phạm thì tự lo ăn học, bố mẹ không can thiệp.

Đó cũng là lý do làm Nhung đang rất lăn tăn trong việc thực hiện ước mơ của mình: “Giá như em thích một ngành nghề khác thì đỡ biết mấy”, cô học trò buồn bã.

Sư phạm ngày càng “trượt giá”?

Có một thực tế, những năm gần đây, ngành Sư phạm (SP) ngày càng bị thí sinh “quay lưng”. Những năm ngành SP còn chiếm ưu thế, tỉ lệ chọi đến điểm chuẩn của các trường đều cao ngất ngưởng.

Thế nhưng, khoảng 5 năm đổ lại đây, lượng thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi và các ngành SP năm sau luôn giảm so với các năm trước. Không ít ngành “nhà giáo” luôn trong tình trạng số lượng thí sinh nộp hồ sơ còn thấp hơn cả chỉ tiêu.

Nghề giáo đang ngày càng “trượt giá”?

Năm 2008, tỉ lệ chọi trường ĐH Sư phạm TPHCM 1/16, năm 2009 giảm xuống một nửa, chỉ còn 1/8. Mùa tuyển sinh năm 2010, các ngành SP hầu hết có tỉ lẹ chọi dưới 5. Trong đó có một số ngành SP hồ sơ nộp vào thấp hơn cả chỉ tiêu như ngành tiếng Pháp, song ngữ Nga - Anh.

Các trường SP trong cả nước cũng trong tình cảnh “tuột dốc” lượng thí sinh đăng ký dự thi, phải “chữa cháy” bằng cách tuyển NV2, NV3.

Trong các buổi tư vấn tuyển sinh, mức độ quan tâm đến các ngành học SP giảm đi thấy rõ, thay vào đó là các lĩnh vực về kinh tế, ngân hàng, y… Không ít thí sinh có sở thích nghề giáo nhưng họ lại gác ước mơ của mình lại để theo đuổi những ngành học khác vì cho rằng SP là một nghề “bạc” như áp lực lớn, thu nhập thấp… Nghề cao quý nhưng con cái dường như cũng ít được bố mẹ ủng hộ khi có sở thích này.

“Con gái đầu tôi dạy cấp hai, lương không đủ sống. Như dịp Tết rồi nó được thưởng 600.000 đồng trong khi bạn bè làm kinh tế thưởng cả chục triệu. Chưa nói áp lực nghề nghiệp, 30 tuổi đã lấy được chồng đâu. Thích nghề nhưng cháu nó cũng kêu nản”, cô Vương, nhà ở phường Thạnh Xuân (Q.12) cho hay.

Chính vì thế, cô con út của cô Vương, đang học lớp 12 cũng thích sư phạm nhưng nhìn “gương” chị lại bị gia đình cản nên quyết định tìm ngành học khác. “Tôi không chê nhưng thiết nghĩ ngành SP cần được đặt đúng giá trị của mình, chứ cứ như hiện nay mấy ăn còn mặn mà cho con làm giáo viên”, cô Vương nói.

Thậm chí, những năm gần đây, ngành SP không còn khó xin việc vì các cấp lúc nào cũng trong tình cảnh “khát giáo viên”. Như ở TPHCM, các giáo sinh tốt nghiệp mầm non ít nhất trong 5 năm tới được đảm bảo nếu có tay nghề và có tâm sẽ có việc làm ngay. Dự báo giờ đến năm 2015, TP cần thêm trên 4.000 giáo viên mầm non. Đây là một nhu cầu rất cấp thiết nhưng xem ra với tình trạng ngành sư phạm bị “chê” như hiện nay thì thật khó để biết đến lúc nào thì không phải “ca” điệp khúc thiếu giáo viên.

Hoài Nam

Theo dantri.com.vn