Học sinh “ngồi nhầm lớp” vẫn còn là vấn nạn!

(Dân trí) - Báo Dân trí ngày 1-12 đưa tin một học sinh 15 tuổi ở Tp Quy Nhơn – Bình Định, học đến lớp 7 mà không biết đọc và chỉ biết viết “thuộc lòng” tên mình và tên cha. Thông tin này làm cho nhiều người không hiểu sao có chuyện lạ như vậy.

Quá trình diễn biến

Thật ra, năm học 2006-2007, Bộ GD&ĐT phát động cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”, thì khi đó tình trạng học sinh “ngồi nhầm lớp” đã trở thành một vấn nạn nhức nhối! Nhiều học sinh dù không đủ trình độ để tiếp nhận kiến thức của lớp đang theo học nhưng vẫn lên lớp đều, vẫn đậu tốt nghiệp THPT. Lúc đó, tỷ lệ học sinh đậu tốt nghiệp THPT trên cả nước đều “đẹp như mơ” với xấp xỉ 100%. Không quá khó để nhận thấy, chính bệnh thành tích đã khiến cho chất lượng giáo dục

Bài viết tranh luận của bạn về vấn đề này xin gửi đến Diễn đàn Dân trí qua địa chỉ e-mail: thaolam@dantri.com.vn

đại trà ở các bậc học phổ thông được “đẩy” lên. Cuộc vận động “hai không” ra đời, được dư luận ủng hộ và dành cho sự quan tâm đặc biệt. Trong năm đầu thực hiện, “hai không” đã phát huy hiệu quả và cả hệ quả không mong muốn khi những mảng tối trong chất lượng giáo dục phần nào được nhận diện. Hiện tượng học sinh “ngồi nhầm lớp” lại được nhắc tới như là một “phần chìm của tảng băng” về sự yếu kém của chất lượng giáo dục ở bậc học phổ thông. Rất nhiều học sinh không nằm trong số 66,7% thí sinh đậu tốt nghiệp THPT năm 2007 thuộc diện “ngồi nhầm lớp”.

Tiếc rằng, cuộc vận động “hai không” trong những năm học tiếp theo trầm lắng dần, hiện tượng học sinh “ngồi nhầm lớp” lại có cơ hội trỗi dậy. Sự việc học sinh trong bài viết “Mù chữ vẫn lên lớp 7” nêu trên đã không còn là “chuyện hiếm”. Độ vênh rất lớn trong kết quả của hai kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh vào ĐH, CĐ vừa qua phần nào cho thấy điều đó khi có nhiều học sinh thi tốt nghiệp thì có điểm 9, điểm 10 nhưng đến khi thi ĐH, CĐ lại chỉ đạt 1-2 điểm cũng môn thi đó. Một khoảng cách khá lớn về mức độ “an toàn, nghiêm túc” giữa hai kỳ thi này đã được tạo ra. Cũng từ đây, “sự thật” về số học sinh “ngồi nhầm lớp” đã được làm sáng tỏ phần nào.

Tình trạng học sinh “ngồi nhầm lớp” có thể gây ra rất nhiều hậu quả tiêu cực cả về trước mắt lẫn lâu dài. Việc học sinh “ngồi nhầm lớp” mà vẫn được đẩy lên lớp trên thì học sinh đó càng không tiếp thu được gì, còn làm ảnh hưởng xấu đến các bạn trong lớp, làm triệt tiểu dần ý chí phấn đấu, nỗ lực cố gắng chung của lớp, gây ra tình trạng khó xử đối với giáo viên.

Về lâu dài, những học sinh “ngồi nhầm lớp” ra trường trót lọt với tấm bằng tốt nghiệp THPT trên tay nhưng không có những kiến thức phổ thông cơ bản nhất khiến cho chất lượng nguồn nhân lực lao động bị giảm sút nghiêm trọng. Với những học sinh này, viễn cảnh về một tương lai mờ mịt do không thể có được một nghề nghiệp với một trình độ tương ứng để bước vào đời để lập thân, lập nghiệp. Và như vậy, việc “ngồi nhầm lớp” ngày hôm nay có thể sẽ là tiền đề dẫn tới tình trạng “ngồi nhầm chỗ” trong tương lai.

Thảo luận nhóm theo phương pháp học tập mới

Nguyên nhân

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới thực trạng đáng buồn này. Bên cạnh nguyên nhân chủ quan là do năng lực tiếp thu kiến thức bị hạn chế của bản thân học sinh, còn có những nguyên nhân quan trọng khác từ phía nhà trường và gia đình. Về phía nhà trường, có thể nhận thấy chính căn bệnh thành tích đã khiến cho tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp không những không được khắc phục, chấm dứt triệt để mà còn có chiều hướng gia tăng, lan rộng. Quy chế, đánh giá, xếp loại học sinh đã ghi rõ: những học sinh không đạt yêu cầu về hai mặt hạnh kiểm và học lực thì phải lưu ban, thi lại hoặc rèn luyện thêm trong hè. Nhưng trên thực tế, không ít đơn vị trường học hiện nay còn “sợ” học sinh lưu ban nhiều vì những lẽ khác nhau: một phần vì lo số học sinh lưu ban sẽ bỏ học nhưng quan trọng hơn là sợ thành tích nhà trường bị ảnh hưởng, ngại bị dư luận đánh giá chất lượng giáo dục, giảng dạy của nhà trường “có vấn đề” nên mới có nhiều học sinh phải thi lại, lưu ban. Một căn nguyên khác dẫn tới hiện tượng học sinh “ngồi nhầm lớp” là áp lực bằng mọi cách phải thực hiện được chương trình phổ cập giáo dục. Không ít địa phương đã dề ra tiêu chí phổ cập giáo dục như là một điều kiện “cứng” để bình xét các danh hiệu thi đua, khen thưởng và lấy thành tích báo cáo lên cấp trên. Áp lực phải hoàn thành chương trình phổ cập giáo dục đè nặng đã khiến cho không ít hiệu trưởng “bật đèn xanh” cho giáo viên trường mình nâng điểm cho những học sinh có học lực dưới mức trung bình để làm “giảm thiểu” số học sinh phải lưu ban, thi lại.

Về phía gia đình, không ít phụ huynh khi biết năng lực học tập của con em mình còn hạn chế, thay vì phối hợp với nhà trường để phụ đạo, bổ sung, củng cố lại kiến thức lại tìm mọi cách để “xin điểm”, “chạy điểm” cho con. Họ quan niệm sai lầm rằng: nếu con em mình phải lưu ban thì vừa mất thời gian học lại vừa… tốn tiền đóng học, chỉ cần “gắng” cho hết lớp 12, “qua” được kỳ thi tốt nghiệp THPT là coi như… hoàn thành nhiệm vụ. Cách suy nghĩ sai lầm, tiêu cực và thiển cận này đã khiến cho các bậc phụ huynh vô tình trở thành “tòng phạm” dẫn tới tình trạng học sinh “ngồi nhầm lớp”.

Biện pháp khắc phục

Để từng bước khắc phục, tiến tới chấm dứt tình trạng đáng buồn này, trước hết cần đẩy mạnh hơn nữa việc thực hiện cuộc vận động “hai không”. Bệnh thành tích cần chấm dứt đồng nghĩa với việc phân loại học lực của học sinh trung thực, chính xác. Chất lượng học tập của học sinh cần được đánh giá khách quan, thực chất, từ đó khôi phục động lực học tập của học sinh. Sau khi đã đánh giá thực chất và có được danh sách học sinh yếu kém, có thể đưa số học sinh này vào các lớp học phụ đạo nhằm bù đắp lại lượng kiến thức mà học sinh bị hổng.

Đối với giáo viên, cần không ngừng đổi mới phương pháp giáo dục, tăng cường đi sâu, đi sát từng đối tượng học sinh học lực yếu kém, tìm ra nguyên nhân để có giải pháp cải thiiện tình hình đối với từng đối tượng cụ thể. Bởi trong số những nguyên nhân dẫn đến việc học sinh có học lực yếu kém có không ít nguyên nhân xuất phát từ những yếu tố khách quan tác động: hoàn cảnh gia đình, môi trường sống…

Chấm dứt tình trạng học sinh không đạt chuẩn lên lớp nếu chỉ từ phía thầy cô, nhà trường thực hiện thì chưa đủ. Cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường. Tổ chức hội phụ huynh học sinh cần tích cực vào cuộc và đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết tận gốc tình trạng này. Nên chăng cần có thường xuyên những cuộc họp, trao đổi, bàn bạc giữa ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh những học sinh có học lực yếu kém để có biện pháp phối hợp, theo dõi, đôn đốc, giúp học sinh tiến bộ.

Hiện tượng học sinh không đạt chuẩn lên lớp đã xuất hiện từ lâu, không thể một sớm một chiều mà giải quyết triệt để, cần phải có thời gian, lộ trình cụ thể. Mặc dầu vậy, đây là một hiện tượng nhức nhối và cần phải chấm dứt càng sớm càng tốt. Hiện tượng học sinh bỏ học khiến dư luận hết sức lo lắng, tuy vậy không nên vì thế mà do dự trong việc tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động “hai không”. Chỉ khi bệnh thành tích được ngăn chặn cùng với sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời của ngành giáo dục, sự quyết tâm đồng lòng tất cả vì học sinh của từng cơ sở giáo dục, từng thầy giáo, cô giáo, sự quan tâm chăm lo của các bậc phụ huynh, tình trạng học sinh “ngồi nhầm lớp” mới có hi vọng bị đẩy lùi.

Bùi Minh Tuấn

(Nghệ An)

LTS Dân trí - Tình trạng “học sinh ngồi nhầm lớp” thể hiện sự buông lỏng quản lý trong ngành giáo dục. Không thể vì lý do thành tích của lớp, của trường, hay vì chiếu cố học sinh mà cho lên lớp một cách gượng ép, không đúng tiêu chuẩn. Làm như vậy vừa có hại cho học sinh vì làm cho sức học ngày càng đuối, vừa gây khó khăn cho giáo viên và ảnh hưởng chung đến tiến độ học tập của lớp.

Trong số những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, đáng lưu ý nhất là “căn bệnh thành tích” vẫn chưa được khắc phục triệt để trong ngành giáo dục cũng như sự thiếu phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình ngay từ đầu năm học để có biện pháp cụ thể giúp những em học yếu phấn đấu vươn lên trình độ chung của lớp để đến cuối năm được lên lớp theo đúng tiêu chuẩn.

Đối với học sinh quá yếu kém không thể theo học lớp đang học thì cần đưa xuống lớp dưới phù hợp với trình độ. Đấy là việc làm cần thiết theo đúng kỷ cương của học đường để khắc phục tình “học sinh ngồi nhầm lớp” còn khá phổ biến hiện nay.

Những giáo viên đang đi trên vỏ trứng

Có hàng trăm ngàn câu chuyện và bài báo đã được người dùng Facebook chia sẻ với bạn bè trong năm 2011. Trong số những bài báo được chia sẻ nhiều nhất trên Facebook (tính riêng tại Bắc Mỹ), các chủ đề về dạy con, các mối quan hệ tình thân...đều lọt vào danh sách hàng đầu. Trong tuần này, VietNamNet giới thiệu các bài viết như vậy.

Thầy giáo Ron Clark với các học sinh của mình

“Muốn con hay chữ hãy yêu lấy thầy”, lời dạy đó gần như bậc phụ huynh nào cũng biết. Nhưng một số người, có thể vô tình hay cố ý, đã làm tổn thương thầy cô giáo bằng cách đối xử tiêu cực của mình ngay trước mặt con trẻ. Bài viết "Giáo viên thực sự muốn gì ở phụ huynh" của Ron Clark – một người thầy nhận danh hiệu “Giáo viên của Năm” ở Mỹ do Disney bình chọn, và được phát thanh viên nổi tiếng Oprah Winfrey chọn là “Người phi thường”.Không chỉ đứng số 2 trong danh sách 20 bài báo được người chia sẻ nhiều nhất trên Facebook trong năm 2011, bài báo này còn nhận được lượng phản hồi khổng lồ, với gần 3.000 lời bình luận (comment).

************************************

Tôi vừa gặp một người hiệu trưởng mới được phong danh hiệu nhà quản lý của năm tại bang bà sinh sống. Bà được mọi người yêu quý và ngưỡng mộ, nhưng bà nói với tôi rằng bà sẽ thôi việc.

Tôi thét lên: “Chị không thể rời bỏ chúng tôi như thế chứ”. Bà trả lời một cách bình tĩnh và thẳng thắn: “Hãy nhìn xem, nếu tôi được đề nghị điều hành một hệ thống trường cho trẻ mồ côi, tôi sẽ làm, nhưng tôi không thể phối hợp được với phụ huynh nữa, họ đang giết chúng ta”.

Thật không may, cảm nghĩ này của bà dường như đang ngày càng phổ biến. Ngày nay, chỉ sau trung bình 4,5 năm làm nghề, các giáo viên mới đã liệt kê một danh sách “các vấn đề với phụ huynh” như những lý do để thôi việc. Từ ngữ nói lên nhiều điều, giáo viên càng bị phụ huynh đối xử tiêu cực bao nhiêu, thì việc tuyển chọn những học sinh giỏi và thông minh nhất khi ra trường càng khó bấy nhiêu.

Vậy chúng ta cần làm gì để thay đổi chuyện này? Giáo viên thực sự muốn các bậc cha mẹ học sinh hiểu điều gì?

Chúng tôi là những nhà giáo dục, không phải các vú em

Trước hết, chúng tôi là những nhà giáo dục, không phải các vú em. Chúng tôi là những nhà chuyên nghiệp về giáo dục, làm việc với các em nhỏ hàng ngày và thường chứng kiến con các bạn trong một cách khác bạn.

Nếu chúng tôi đưa ra lời khuyên, bạn đừng có chống lại. Hãy lắng nghe, và cố gắng hiểu, giống như chúng ta nhận lời khuyên của bác sĩ hay luật sư vậy. Tôi đã bắt đầu quen với một số phụ huynh hoàn toàn không muốn nghe điều gì tiêu cực về con cái họ cả, nhưng đôi khi nếu bạn sẵn lòng lắng nghe những lời cảnh báo sớm, nó có thể giúp bạn ngăn chặn một vấn đề có thể lớn hơn trong tương lai.

Hãy tin chúng tôi. Khi tôi nói với phụ huynh rằng con họ có một vấn đề về hành vi, tôi gần như có thể nhìn thấy tóc gáy họ dựng lên. Họ sẵn sàng xông thẳng vào tôi để bảo vệ con họ, và tôi cảm thấy rất mệt mỏi.

Một trong những điều làm tôi khó chịu nhất là khi tôi nói với một người mẹ về việc mà con trai bà đã làm, bà liền quay sang phía người con và hỏi “có đúng không?”. Tất nhiên là phải đúng chứ. Tôi vừa nói mà. Và xin đừng hỏi một học sinh cùng lớp xác nhận điều đã xảy ra, hay hỏi xem có giáo viên nào khác chứng kiến hay không. Cách hành xử như vậy chỉ xúc phạm giáo viên và làm tổn hại quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh.

Xin đừng lấy cớ

Và nếu bạn thực sự muốn giúp con mình thành công, hãy thôi tìm các lý do biện hộ cho chúng.

Tôi đang nói về một bậc phụ huynh và con trai bà về bài tập trong dịp hè. Em học sinh nói với tôi rằng em vẫn chưa làm bài và tôi nói là rất thất vọng vì chỉ hai tuần nữa năm học mới sẽ bắt đầu. Mẹ của em đã xen vào và giải thích rằng họ đã trải qua một mùa hè khủng khiếp vì các vấn đề gia đình trong tháng Bảy.

Thực sự muốn giúp con mình thành công, hãy thôi tìm các lý do biện hộ cho chúng.

Tôi nói rất tiếc, nhưng tôi không thể giúp gì ngoài việc chỉ ra rằng bài tập đã được giao về nhà từ tháng Năm. Bà nhanh chóng nói thêm rằng bà đã cho phép con trai một thời gian “vui chơi” trong mùa hè trước khi trở lại làm bài vào tháng Bảy, và nó không có lỗi khi bài tập chưa hoàn thành.

Bạn có hiểu được nỗi đau của tôi không?

Một số phụ huynh sẽ đổ lỗi cho bối cảnh, và họ khiến con cái mình sau này cũng lấy cớ này nọ và không tạo ra một thói quen tích cực làm việc. Nếu bạn không muốn con mình đến tuổi 25 vẫn thất nghiệp, nằm dài trên ghế ăn khoai tây chiên, thì hãy thôi đưa ra lý do này nọ để giải thích cho việc tại sao chúng không thành công. Thay vào đó, hãy tìm giải pháp.

Các bậc phụ huynh, hãy là một đối tác thay vì một người khởi tố

Thưa các bậc phụ huynh, sẽ tốt cho con bạn nếu chúng đôi khi gặp phải vấn đề khó khăn. Điều đó sẽ xây dựng nhân cách cho chúng và dạy cho chúng nhiều bài học trong cuộc sống.

Là giáo viên, chúng tôi đang bị xúc phạm bởi một số phụ huynh chống lại những bài học này; chúng tôi gọi họ là những phụ huynh “trực thăng” bởi họ luôn sẵn sàng sà xuống và bảo vệ con mình mỗi khi có điều gì đó sai.

Đừng lên kế hoạch gặp chúng tôi để thương lượng thêm điểm cho con lên 80 chỉ vì 79 bị xếp hạng B+

Nếu chúng tôi cho một đứa trẻ 79 điểm trong một bài kiểm tra là vì em xứng đáng được như vậy. Đừng lên kế hoạch gặp chúng tôi để thương lượng thêm điểm cho con lên 80 chỉ vì 79 bị xếp hạng B+.

Điều này có thể khó chấp nhận, nhưng bạn không nên cho rằng con bạn đạt điểm hạng A nghĩa là chúng được giáo dục tốt. Thực tế là, nhiều khi các giáo viên tồi cho điểm dễ dãi hơn, vì họ biết rằng với những con điểm tốt, mọi người sẽ để họ yên. Cha mẹ sẽ nói: “Con tôi được học một giáo viên giỏi! Nó toàn đạt điểm A trong năm nay!”.

Than ôi! Thường thì các giáo viên tốt nhất cho điểm ở mức thấp nhất vì họ mong chờ học sinh mình tiến bộ hơn. Nhưng khi con bạn nhận điểm xấu, bạn muốn than phiền và dẫn nó tới phòng hiệu trưởng.

Xin hãy lùi lại và nhìn rõ hơn toàn cảnh. Trước khi đối phó với những điểm thấp, bạn cảm thấy giáo viên đã “cho” con bạn, bạn cần nhận ra rằng con bạn đã “kiếm” được những điểm đó và người thầy giáo mà bạn đang than phiền đó chính là người đem đến sự giáo dục tốt nhất.

Và bạn hãy là một đối tác thay vì người khởi tố. Trong một bài kiểm tra, tôi đã giả vờ lừa học sinh xem chúng phản ứng thế nào, và bố mẹ chúng đã dọa mời luật sư vì tôi đã gọi con họ là tội phạm. Tôi biết điều đó có vẻ điên rồ, nhưng các hiệu trưởng của tất cả các trường trên cả nước nói với tôi rằng ngày càng nhiều luật sư đi cùng cha mẹ đến trường để giải quyết về vấn đề với con cái họ.

Người giáo viên đang “đi trên vỏ trứng”

Tôi cảm thấy rất buồn vì các nhà quản lý và giáo viên ngày nay như bị còng tay. Theo nhiều cách, chúng tôi sống trong nỗi lo về những gì có thể xảy ra. Chúng tôi như “đi trên vỏ trứng” trong một hệ thống giáo dục yếu kém, trong đó giáo viên không có can đảm để thành thật và nói lên những gì mình nghĩ. Nếu họ mắc một lỗi nhỏ, nó có thể trở thành một thảm họa lớn.

Nếu các giáo viên của chúng ta tiếp tục cảm thấy bị đe dọa và sợ hãi, nhà trường sẽ bị cướp đi những cái tốt nhất và các nỗ lực tuyển dụng các nhà giáo giỏi trong tương lai sẽ không đạt kết quả.

Mẹ tôi vừa kể với tôi chuyện một em nhỏ ở một trường địa phương đã dùng bút đánh dấu viết lên mặt mình. Giáo viên đã cố xóa nó bằng dẻ sạch, và còn lại một vết đỏ ở một bên mặt em. Cha mẹ em đã gọi điện cho truyền thông, và người giáo viên đó bị sa thải.

Tôi cảm thấy như bị dao đâm vào bụng. Tôi đã luôn cố gắng để dạy thật tốt. Nhưng cứ nghĩ đến việc chúng ta có thể mất việc vì những điều nhỏ nhặt như thế thì thật đáng sợ. Tại sao không ai muốn hành nghề của chúng tôi? Nếu các giáo viên của chúng ta tiếp tục cảm thấy bị đe dọa và sợ hãi, nhà trường sẽ bị cướp đi những cái tốt nhất và các nỗ lực tuyển dụng các nhà giáo giỏi trong tương lai sẽ không đạt kết quả.

Cuối cùng, hãy xử lý các tình huống tiêu cực một cách chuyên nghiệp

Nếu con bạn kể điều gì đó đã xảy ra trong lớp khiến bạn lo ngại, hãy đề nghị gặp giáo viên và tiếp cận tình huống bằng cách nói rằng:

“Tôi muốn cô giáo biết về điều mà con tôi kể là đã xảy ra trong lớp, vì bọn trẻ có thể nói quá lên và chuyện gì cũng có hai mặt của nó. Tôi hy vọng cô có thể giúp tôi làm rõ vấn đề.”

Hãy tin vào chúng tôi, hỗ trợ chúng tôi và phối hợp với nhà trường chứ không chống lại. Chúng tôi cần sự ủng hộ của bạn, và cần bạn tôn trọng chúng tôi

Nếu bạn không hài lòng với kết quả, khi đó hãy mang lo ngại của bạn lên hiệu trưởng, nhưng quan trọng nhất, đừng bao giờ nói điều tiêu cực về một giáo viên trước mặt con bạn. Nếu con bạn biết rằng bạn không tôn trọng cô giáo, nó cũng sẽ làm như vậy, và điều đó dẫn tới một loạt các vấn đề mới.

Chúng tôi biết bạn rất yêu con. Chúng tôi cũng rất yêu bọn trẻ. Chúng tôi chỉ đề nghị - và cầu xin bạn – hãy tin vào chúng tôi, hỗ trợ chúng tôi và phối hợp với nhà trường chứ không chống lại. Chúng tôi cần sự ủng hộ của bạn, và cần bạn tôn trọng chúng tôi. Hãy nâng chúng tôi lên và khiến chúng tôi cảm thấy được đánh giá đúng, và chúng tôi sẽ nỗ lực hơn để mang đến cho con bạn sự giáo dục tốt nhất có thể.

Đó là lời hứa của một giáo viên, mà tôi gửi tới bạn.

• Ron Clark
• Châu Giang (chuyển ngữ từ CNN)

Chỉ thiếu sổ quản lý các loại sổ!

Chỉ thiếu sổ quản lý các loại sổ!

TT - Chỉ một ý kiến nhỏ của bạn Hưng Hà trên trang Giáo dục ngày 11-11 về đề tài “Vẽ” việc cho giáo viên nhưng đã có 54 phản hồi đồng cảm. Hầu hết cho rằng giáo viên bây giờ phải “cõng” quá nhiều việc, nhất là sổ sách hành chính.

Một vài sổ tiêu biểu của giáo viên THPT ở TP.HCM - Ảnh: N.Hùng

Bệnh hình thức

Người ta thích những bộ giáo án hay hồ sơ chuyên môn cá nhân thật đẹp để họ tuyên dương dù có khi giáo viên đó dạy chưa được tốt. Lãnh đạo trường thích như vậy. Họ thích làm phong trào trong nhà trường rầm rộ nhưng rồi chất lượng chuyên môn kém họ sẽ ta thán giáo viên.

Giáo viên dành hầu hết thời gian cho các loại giấy tờ và sổ sách sau khi đứng lớp, chẳng còn thời gian để tự học và soạn bài tập hay cho học sinh của mình. Mỗi năm đều bị ban giám hiệu buộc phải in giáo án mới trong khi đa số giáo viên có dạy theo giáo án đó đâu. Thật lãng phí, giáo án cũ đươc ghi chú trông có vẻ không đẹp mắt nhưng lại là bùa hộ mệnh của các giáo viên lâu năm, tiếc là ban giám hiệu thích hình thức.

NGUYEN TRUNG TIN

Khổ với phiếu dự giờ

Tôi cũng là một giáo viên vào ngành được tám năm. Hiện nay trường tôi đã bớt nhiều loại sổ nhưng công việc vẫn tràn ngập. Tôi sợ nhất đi dự giờ đồng nghiệp, không phải sợ ngồi nghe mà sợ hoàn thành phiếu dự giờ: một lưu ở sổ cá nhân, một nộp ban giám hiệu, một nộp cho tổ chuyên môn. Chủ nhật là ngày nghỉ nhưng đó là ngày chúng tôi sợ nhất vì toàn là hội họp, giờ có thêm việc dạy phụ đạo học sinh yếu. Ôi! Ngày chủ nhật mà tôi phải dạy cả sáng lẫn chiều, tổng số tiết dạy của tôi là 34 tiết: chính khóa 20, phụ đạo 14, thêm cả chủ nhiệm nữa.

LAN ANH

Chuyện Tam Quốc diễn nghĩa

Tôi là một giáo viên THCS của một trường vùng sâu (trong lâm trường Lung Ngọc Hoàng, Hậu Giang), thế mà các loại hồ sơ các bạn nêu ở trên không nhằm nhò gì so với trường tôi. Các loại sổ theo quy định gồm: giáo án, báo giảng, sổ chủ nhiệm, sổ dự giờ, sổ gọi tên - ghi điểm, sổ mượn đồ dùng dạy học, sổ nhật ký chủ nhiệm, sổ ghi chép họp tổ, sổ ghi chép họp hội đồng, sổ kế hoạch cá nhân, sổ phụ đạo, sổ theo dõi học sinh cá biệt, sổ ghi thông báo, kế hoạch kiểm tra, sổ nhận xét dự giờ... ôi thôi là sổ!

Chúng tôi thường nói vui với nhau là còn thiếu một loại “sổ quản lý các loại sổ”. Mà điều đặc biệt là trường tôi quy định phải nộp các loại sổ đó hằng tuần, ai không nộp thì trừ điểm thi đua. Giáo án ngày nay sử dụng công nghệ thông tin nhưng trường tôi bắt buộc phải in lại mới hoàn toàn. Giáo viên phải dự giờ chéo ba tiết/tháng. Còn họp thì nhiều vô kể: họp hội đồng, họp chuyên môn, họp tổ (hai lần/ tháng), họp giáo viên chủ nhiệm (hằng tuần), họp đoàn thể, họp Chữ thập đỏ, họp liên tịch... như vậy thời gian cho họp khoảng 10 buổi rồi thì thời gian đâu đầu tư cho giảng dạy.

Rồi còn phong trào: nào giáo viên giỏi trường, giáo viên giỏi huyện, tuyên truyền giới thiệu sách, thi thể thao, thi học sinh giỏi, thi làm đồ dùng dạy học, viết tin cho trang web của phòng giáo dục (một tháng một bài)... Nào là báo cáo chuyên đề, báo cáo sáng kiến kinh nghiệm, thao giảng, hội giảng... Tất cả chỉ cần sai sót nhỏ là bị tổ trưởng dằn vặt nghe nhức cả đầu.

MAI TẤN ĐẠT

24.000 đồng... và câu hỏi gửi bộ trưởng

Từ rất nhiều năm nay, trong xu thế chung của đổi mới giáo dục, giáo viên phải bỏ ra rất nhiều tiền từ... lương để nào là mua máy tính, máy in và các phương tiện khác phục vụ cho soạn giáo án, in ấn các tư liệu phục vụ giảng dạy. Nếu tính trung bình mỗi giáo viên mỗi năm phải bỏ ra không dưới vài ba triệu đồng để trang trải, trong khi đó không biết từ bao giờ Nhà nước chỉ chi có 24.000 đồng tiền văn phòng phẩm cho mỗi học kỳ thì làm sao đủ được. Câu hỏi này xin gửi ngài bộ trưởng nhờ tính giúp.

TRẦN VĂN TIÊN

Kêu trời với “cái gông” sổ sách

Tôi đã công tác trong ngành giáo dục hơn 10 năm và cũng không ít lần phải cười ra nước mắt vì những quy định mà chỉ những người ở trong ngành mới biết. Về cơ bản thì giáo viên bình thường chỉ có khoảng bảy loại sổ. Ở nơi tôi làm việc, văn bản từ sở giáo dục - đào tạo quy định như thế nhưng có thêm một câu: “Ngoài ra các trường có thể giảm bớt một số sổ cho giáo viên”.

Thế nhưng thực tế không phải như vậy vì có trường giáo viên phải kiêm nhiệm thêm nhiều việc như quản lý phòng bộ môn, tổ trưởng chuyên môn, dạy hướng nghiệp hay thậm chí dạy chéo bộ môn, tham gia các tổ chức đoàn thể trong nhà trường dẫn đến số lượng sổ sách cả chục quyển. Loay hoay với sổ sách đã ngốn của giáo viên không biết bao nhiêu thời gian, công sức.

Sở chỉ đạo là như vậy nhưng thực chất xuống đến phòng, rồi trường, rồi tổ thì “đẻ” thêm nhiều sổ nữa. Lần ấy, tôi được thanh tra toàn diện, sau khi kiểm tra hồ sơ sổ sách của tôi, thanh tra viên góp ý cho tôi có thêm sổ “Theo dõi và xử lý kết quả bài kiểm tra của học sinh”.

Sau khi phát bài kiểm tra cho học sinh, giáo viên cần ghi những lỗi mà học sinh thường sai, cách khắc phục, ghi thống kê cho từng điểm số... Ông còn đề nghị tôi nên có sổ “Học nghị quyết” riêng, đừng có ghi chung vào sổ hội họp, có sổ “Tự bồi dưỡng” về chuyên môn... May mà tôi chỉ dạy lớp không làm chủ nhiệm nên có thêm nữa cho vừa ý thanh tra thì cố gắng một tí chẳng sao. Tôi gật đầu và hứa sẽ làm.

Nhưng lần thanh tra đó, một đồng nghiệp của tôi lại lên tiếng hỏi thanh tra viên có đọc câu “Ngoài ra” trong văn bản quy định sổ sách của sở không thì ông này đỏ mặt không nói gì nhưng sáng hôm sau thì đến dự giờ đột xuất và dĩ nhiên kết quả tiết dạy ấy không nói ra thì ai cũng biết.

Một lần xem sổ tự bồi dưỡng của tôi, bà tổ trưởng phán một câu xanh rờn: “Không giúp ích gì cho chuyên môn”, vì trong sổ tôi chỉ ghi những bài thơ hay, trong khi đó tôi là giáo viên môn công nghệ. Tôi cãi lại: “Tôi thấy mình yếu gì thì tự bồi dưỡng nấy chứ chuyên môn tôi đâu có gì yếu”.

Thế nhưng tôi cũng bị yêu cầu làm lại. Lần này, tôi dán vào sổ những hình ảnh con bò, con trâu và các món ăn. Tưởng đã yên chuyện nào ngờ bị gọi lên (lần này là phó hiệu trưởng) và bảo sổ tự bồi dưỡng của tôi là đồ dùng dạy học. Tôi đành im lặng vì lần này mà nói nữa thì phải làm lại nữa. Mà làm lại thế nào tôi cũng không biết nữa. Lúc đó, tôi mới ra trường được vài năm và công nghệ thông tin cũng không phát triển như bây giờ.

“Cái gông” sổ sách, họp hành đã làm không ít giáo viên chỉ biết kêu trời. Bao giờ giáo viên được giải thoát?

MỘT BẠN ĐỌC

“Vẽ” việc cho giáo viên

“Vẽ” việc cho giáo viên

TT - Hiện nay, giáo viên các cấp học, nhất là tiểu học và THCS, đang chịu một áp lực ghê gớm từ công việc.

Có vô số việc phải làm theo quy định, song cũng có vô số việc không tên khác mà các cấp quản lý giáo dục đưa xuống, đẩy gánh nặng lên đôi vai người thầy. Với định mức số tiết phải dạy một tuần của Bộ GD-ĐT như THPT 17 tiết, THCS 19 tiết, tiểu học 23 tiết, bốn buổi họp một tháng và làm một loại hồ sơ sổ sách cần thiết phục vụ cho giảng dạy khác thì đúng là giáo viên còn nhiều thời gian để đầu tư, nghiên cứu, đổi mới phương pháp giảng dạy, dự giờ đồng nghiệp, lo cho bài giảng.

Thế nhưng những quy định của bộ cũng chỉ là “phần cứng”, nơi này, nơi kia, sở, phòng, nhà trường đang “vẽ” ra quá nhiều việc để giáo viên không còn rảnh tay lo cho giáo án và đời sống sinh hoạt hằng ngày. Công việc đầu tiên phải nói tới là các cuộc hội họp triền miên. Đủ thứ các loại cuộc họp đang là nỗi ám ảnh của thầy cô. Họp hội đồng sư phạm, chuyên môn trường, chuyên môn tổ khối, bộ môn, họp giáo viên chủ nhiệm, họp phụ huynh, họp công đoàn, đoàn thể... Họp nhiều quá nhưng một tháng chỉ có bốn buổi thứ bảy nên có khi lấy cả giờ học của học sinh, họp “tăng ca” trưa hay tối.

Thời gian dành cho họp hành đã vậy, thầy cô còn lo làm một đống hồ sơ. Những loại hồ sơ bộ quy định thì không sao bởi đó đã là quy chế chuyên môn, đáng nói là đang tồn tại quá nhiều tên hồ sơ do sở, phòng, nhà trường tự chế và “ấn” xuống: sổ chủ nhiệm sở in có quá nhiều chi tiết rườm rà, sổ liên lạc sở phát hành có cả vài chục trang in đủ thông tin như học sinh thích ăn món gì, thích uống nước gì..., sổ tích chứng cứ môn học, sổ chuyên đề, sổ học tập, sổ mượn đồ dùng dạy học... Quá nhiều loại sổ do các cấp quản lý giáo dục “sáng tạo” ngoài yêu cầu của bộ, giáo viên làm cho có chứ chất lượng cần phải bàn lại. Ngán ngẩm nhưng ai cũng phải cố làm, nếu không sẽ bị cắt thi đua!

Là giáo viên không ai không khổ vì các phong trào. Thôi thì đủ các phong trào của giáo viên, học sinh mà thầy cô đều phải tham gia. Hết hội thi này đến hội thi khác, hết lễ kỷ niệm nọ đến lễ kỷ niệm kia. Đau khổ nhất là các phong trào văn nghệ, thể dục thể thao nhiều khi chỉ là cấp trường, cấp cụm cũng phải chuẩn bị, tìm kiếm trang phục, tập dượt...

Thầy cô đang phải lo nhiều việc khác như điều tra phổ cập giáo dục, thu tiền mua sắm dụng cụ đầu năm, phí bảo hiểm tai nạn, y tế, quỹ ban đại diện cha mẹ học sinh trường, lớp... Mỗi thứ là một loại hồ sơ sổ sách thu chi chẳng hề ăn nhập hay đúng với chuyên môn của giáo viên.

Bởi vậy, nói chất lượng giáo dục yếu kém do đội ngũ nhà giáo hay cơ chế là không sai. Nhưng việc các cấp lãnh đạo giáo dục chưa đổi mới công tác quản lý cũng tác động không nhỏ.

HƯNG HÀ

Bi hài chuyện ngồi nhầm lớp ở xã vùng sâu

Gia Lai

Bi hài chuyện ngồi nhầm lớp ở xã vùng sâu

(Dân trí) - 15-5=1; 19 x 27=143…, đó là kết quả của những phép tính không thể tin nổi của học sinh đang học lớp 5 và mới tốt nghiệp lớp 9, điểm trường làng Díp, xã Ia Kreng, Chư Păh, Gia Lai.

Cả trường ngồi nhầm lớp

Đây là thực trạng đang diễn ra đối với những học sinh dân tộc J’rai từ bậc tiểu học đến tốt nghiệp trung học cơ sở tại điểm trường làng Díp, xã Ia Kreng - một xã vùng sâu cách trung tâm TP Pleiku hơn 60km.

Vừa đi học về, Rơ Châm Uốc (học lớp 7B, điểm trường làng Díp) cũng như bao học sinh khác với đồng phục áo trắng, quần đen và tay xách cặp. Nhưng tại nhà mình, Uốc đã làm chúng tôi bất ngờ với học lực của một học sinh lớp 7, khi cầm quyển sách văn học trên tay, cộng với sự trợ giúp của một số bạn bè, Uốc vẫn không thể đọc trôi chảy được một đoạn văn, đoạn thơ ngắn, thậm chí có một số từ vẫn còn khá xa lạ với Uốc khiến cậu học sinh này phải… bỏ qua để tìm từ quen thuộc đọc tiếp.

Phần tính toán nháp, cùng kết quả phép tính và chữ kí của em Rơ Châm Nghi.

Và đương nhiên, Uốc phải thừa nhận rằng em không thể làm phép tính toán cộng, trừ, nhân, chia… Đồng thời các môn học khác như Anh văn, Hóa, Lịch sử… với cậu học trò này cũng là “vật thể lạ”, thứ cao xa nhất trong 7 năm học mà em chưa hề biết đến.

Là người có học cao nhất trong gia đình anh Siu Hơch và chị Rơ Châm Phim, dù đã học đến lớp 5 nhưng cô con gái Rơ Châm Tham cũng chỉ mới… biết đọc, biết viết. Mà ngay đến những nét chữ của Tham cũng mới dừng lại ở bước như… mới cầm bút thạo. Và như một lẽ đương nhiên, Tham chưa hề biết làm các phép toán. Khi chúng tôi đưa ra 3 phép tính đơn giản nhất để Tham tính, em không hề từ chối nhưng phải mất một khoảng thời gian suy nghĩ gần chục phút cô học sinh lớp 5 này mới đưa ra được kết quả: 5 x 5= 10; 15 + 25 = 30; 15 – 5= 1 và 30 – 15 =…?

Em Rơ Châm Tham gãi đầu mãi mới đưa ra được các kết quả đại loại như 15 - 5 = 1...

Tham còn “khoe” thêm, lớp Tham có 13 bạn do thầy Sự chủ nhiệm nhưng ai cũng ngọc ngang như Tham chứ không riêng gì em. Ngay đến cả 3 bạn được học được nhất lớp, nhận được giấy khen như Rích, Hưng và Thi thì cũng mới dừng lại ở chuyện biết đọc, biết viết, còn chuyện làm các phép toán thì xem ra còn phải chờ…

Năm nay đã bước lên lớp 2, nhưng cậu bé Rơ Châm Kảo vẫn chưa biết đọc, đến thầy giáo chủ nhiệm dạy mình Kảo vẫn chưa biết tên. Nhưng cũng may mắn là cậu học sinh này cũng đã biết cầm bút “vẽ” được tên của mình rồi.

Lên lớp 2 nhưng em Kảo vẫn chưa biết đọc mà mới biết viết tên mình, và thầy giáo chủ nhiệm tên gì em vẫn chưa biết.

Chất lượng giáo dục ở đây còn đưa chúng tôi đến đỉnh điểm của sự bất ngờ, khi chúng tôi gặp được cậu học sinh Rơ Châm Nghi vừa tốt nghiệp THCS năm 2011 với bằng trung bình. Nghi khoe với chúng tôi rằng: “Em biết làm toán… em biết hết, em biết nhiều hơn mấy đứa trong làng này mà”.

Để minh chứng cho khả năng biết hơn bạn bè của mình, Nghi liền ngồi xuống cầm bút làm những phép tính Đại số mà PV đưa ra. Sau gần 20 phút, cuối cùng 4 phép tính mà PV đưa cho Nghi tính đã xong với kết quả thật “khó hiểu”: 19 x 27 = 143; 115 / 5= 25; 6 x 73 = 329 và “hoành tráng” hơn nữa là phép tính cộng với con số hàng nghìn 119 + 3.680 = 4870! Và như một niềm tự hào, hãnh diện với lũ bạn đi cùng, Rơ Châm Nghi còn đặt bút kí luôn tên mình dưới “thành tích” vừa tính toán trong quyển sổ tác nghiệp của chúng tôi, như để khẳng định “quyền sở hữu trí tuệ” cho khả năng giải toán của mình.

“Học để chấp hành vận động thôi”

Chuyện học mãi mà vẫn không biết, nhưng cứ được lên lớp của 134 em học sinh từ lớp 1 đến lớp 9 (chưa kể những học sinh đã tốt nghiệp THCS lâu nay) của điểm trường làng Díp, với phụ huynh trong làng là chuyện biết rồi, thường như ở huyện. Và chính bản thân họ cũng không hiểu vì sao con mình học mãi mà… không biết gì nhưng vẫn cứ lên lớp đều đều!

Anh Rơ Châm Toan - bố của học sinh Rơ Châm Kảo chán nản: “Gia đình tôi cho con đi học mà nó chẳng biết gì cả, học đến lớp 2 rồi nhưng chưa biết đọc, làm toán cũng không biết, nhưng nó vẫn cứ lên lớp đều đều. Mà ở đây học sinh đều như vậy cả thôi, không đứa nào biết gì cả”.

Còn phụ huynh của em Rơ Châm Nghét (lớp 7) bộc bạch: “Con mình học lớp 7 mà nó chưa biết đọc, nhưng nếu mình không cho nó đi học mai mốt người ta lại nói con mình không có học. Nên mình phải ráng cho nó đi học thôi, lần lần mai mốt nó cũng biết chứ. Nay chưa biết thì năm sau, năm sau nữa… cứ cho nó đi học là nó sẽ biết thôi. Nhưng mà mình cũng không biết cho nó đi học để làm gì”.

Là người đứng đầu buôn làng, luôn phải phổ biến kiến thức cho bà con cũng như nắm bắt chuyện học hành của thế hệ trẻ trong làng, già làng Rơ Châm Jươk cũng thừa nhận rằng học sinh nơi đây đi học không biết gì nhưng không hiểu sao vẫn cứ được lên lớp. Và ngay cả những đứa cháu của già cũng vậy, đứa nào may mắn lắm thì biết đọc, biết viết thành thạo.

“Ở đây đứa thì biết viết nhưng không biết đọc, đứa biết đọc thì cũng không biết tính toán, đứa không biết viết luôn. Mình cũng không biết vì sao ở đây nhiều năm nay bọn nó đi học mà không biết được cái chữ, học miết, học miết mà vẫn không biết nhưng vẫn được lên lớp. Nhưng mỗi lần đi họp, phổ biến kiến thức là chính quyền phải có trách nhiệm vận động con em đi học, nên mình phải đưa con em đi học thôi. Ở đây học là để chấp hành sự vận động của nhà nước thôi”.

Với học sinh J’rai nơi đây, việc học tiếng Việt đã là chuyện khó khăn vì hầu hết các em chưa hề được tiếp xúc với “thế giới” rộng lớn mà chúng ta đang sống, vốn tiếng kinh chỉ được nghe trên trường lớp. Vậy nhưng các em vẫn phải theo học chương trình theo quy định của Bộ Giáo dục, tiếng Việt chưa thành thạo, đã vậy các em còn phải “gánh” thêm một thứ ngôn ngữ “xa xỉ” nữa là môn Anh văn. Có lẽ vậy nên nhiệm vụ chính của hàng chục giáo viên nơi này là “duy trì sĩ số” nhiều hơn là dạy con chữ… họ ao ước một sự thay đổi từ Bộ Giáo dục - những người đứng đầu nền tảng giáo dục nước nhà…
Thiên Thư


*Đâu phải chỉ có các nơi vùng sâu mới có hiện tượng này!!
Thử dạo một vòng quanh các địa phương có tỉ lệ lên lớp thật cao (trên 95%) thử xem- Nhiều điều thú vị lắm đó!!!